Để thiết bị hoạt động bền bỉ, cho ra thông số tin cậy và hạn chế tối đa sai số, kỹ thuật viên cần nắm vững quy trình vận hành chuẩn. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết các bước sử dụng máy đo 3D đúng kỹ thuật.

1. Các bước chuẩn bị trước khi vận hành máy đo 3D

Việc chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi đo giúp bảo vệ thiết bị và đảm bảo độ chính xác cho kết quả thu được:

Kiểm tra môi trường phòng đo: Máy đo 3D đòi hỏi nhiệt độ phòng ổn định (thường từ 20°C $pm$ 2°C) và độ ẩm được kiểm soát. Tránh để ánh nắng chiếu trực tiếp hoặc đặt máy gần nguồn nhiệt, quạt gió mạnh.

Khởi động hệ thống: Bật nguồn máy tính điều khiển, phần mềm đo lường chuyên dụng, sau đó bật nguồn máy chính. Đối với các dòng máy CMM khổ lớn sử dụng khí nén, cần kiểm tra áp suất khí nén xem đã đạt tiêu chuẩn yêu cầu của hãng sản xuất chưa (thường khoảng 0.4 - 0.6 MPa) trước khi mở van khí.

Vệ sinh bàn đo (Mặt kính hoặc bàn đá Granite): Dùng khăn mềm sạch không có xơ kết hợp với cồn chuyên dụng (Alcohol) để lau sạch bụi bẩn, dầu mỡ bám trên bề mặt bàn đo. Tuyệt đối không để vật nặng rơi hoặc va đập mạnh lên mặt bàn.

2. Quy trình các bước thực hiện đo lường chi tiết

Khi hệ thống đã sẵn sàng và phần mềm đã khởi động ổn định, bạn tiến hành theo các bước vận hành sau:

Bước 1: Gá đặt và cố định sản phẩm

Đặt mẫu vật cần đo lên bàn đo. Sử dụng đồ gá chuyên dụng, kẹp giữ hoặc đất nặn định hình (đối với các chi tiết nhỏ, dễ biến dạng) để cố định sản phẩm chắc chắn.

Lưu ý: Không kẹp quá chặt làm biến dạng chi tiết, nhưng cũng không để chi tiết bị xê dịch trong quá trình đầu dò hoặc camera di chuyển.

Bước 2: Thiết lập hệ cư sở chiếu/Hệ tọa độ (Alignment)

Đây là bước quan trọng nhất quyết định độ chính xác của bài đo.

Xác định điểm gốc (Origin) và các trục chuẩn (X, Y, Z) dựa trên bản vẽ kỹ thuật của sản phẩm.

Sử dụng đầu dò chạm (Probe) hoặc hệ thống camera quang học để lấy các điểm biên giới, mặt phẳng chuẩn, đường thẳng chuẩn nhằm thiết lập hệ tọa độ không gian 3 chiều chính xác cho chi tiết.

Bước 3: Lập trình hoặc thực hiện đo lường

Đối với đo tự động (CNC/Program): Gọi chương trình đo đã được lập trình sẵn cho mã sản phẩm đó. Kiểm tra lại đường chạy của đầu dò hoặc camera để đảm bảo không xảy ra va chạm.

Đối với đo thủ công (Manual): Dùng chuột hoặc joystick điều khiển đầu đo/bệ phóng đến các vị trí cần kiểm tra trên sản phẩm. Tiến hành lấy điểm (Point capture) tại các bề mặt, biên dạng, lỗ tròn, khoảng cách giữa các tâm lỗ...

Bước 4: Trích xuất và phân tích kết quả

Sau khi hoàn tất quá trình lấy điểm, phần mềm sẽ tự động tính toán ra các thông số thực tế như kích thước dài, rộng, cao, dung sai hình học (GD&T) như độ phẳng, độ vuông góc, độ đồng tâm...

So sánh trực tiếp kết quả hiển thị trên màn hình với bản vẽ thiết kế để đánh giá sản phẩm đạt (Pass) hay không đạt (Fail).

Xuất báo cáo đo lường (Inspection Report) dưới dạng file Excel, PDF hoặc lưu trữ vào cơ sở dữ liệu của nhà máy.

3. Những lưu ý quan trọng để kéo dài tuổi thọ máy đo 3D

Để thiết bị duy trì độ chính xác cao và hoạt động ổn định trong thời gian dài, người vận hành cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:

An toàn va chạm: Luôn chú ý tốc độ di chuyển của trục (Jog speed) khi điều khiển thủ công gần bề mặt sản phẩm để tránh làm gãy kim đo (Stylus) hoặc hỏng thấu kính quang học.

Bảo dưỡng định kỳ: Thường xuyên vệ sinh hệ thống, kiểm tra độ ổn định của khí nén, thực hiện hiệu chuẩn (Calibration) đầu đo định kỳ theo khuyến cáo của nhà sản xuất hoặc đơn vị kỹ thuật.

Đào tạo nhân sự: Chỉ những kỹ thuật viên đã được đào tạo chuyên sâu và cấp phép mới được đứng máy vận hành và lập trình đo lường các sản phẩm phức tạp.

Nắm vững quy trình vận hành chuẩn không chỉ giúp nâng cao hiệu suất kiểm tra chất lượng sản phẩm mà còn bảo vệ thiết bị đo lường đắt giá của doanh nghiệp luôn hoạt động ở trạng thái tối ưu nhất.

Ngoài ra chúng tôi có sẵn dòng Kính Hiển Vi Công nghiệp NIKON Nhật Bản - Đại diện NIKON tại Việt Nam 
Liên hệ ngay với NIVINA để nhận báo giá chi tiết và giữ suất ưu đãi: Hotline: 086 986 5068/ Email: ms1@nivina.com.vn/ - Zalo OA: NI VINA instruments

- Địa chỉ:

Trụ Sở - Hà Nội: Ô DV3-2.10, Tầng 2, Tòa CT2&3, KĐT Dream Town, đường 70, Phường Xuân Phương, Hà Nội

Chi Nhánh Hồ Chí Minh: Tầng 3, Số 77 Tân Kỳ Tân Quý, Phường Tân Sơn Nhì, TP. HCM